Balans is een begrip dat je niet letterlijk in de Bijbel terugvindt. Prediker doelt er wel op als hij zegt dat er voor alles een tijd is. Een tijd om te lachen en een tijd om te rouwen, een tijd om te werken en een tijd om te rusten, een tijd om er voor een ander te zijn en een tijd om er voor jezelf te zijn. Zeer vrij vertaald.
Ik gebruik bij balans vaak als tegenhanger het begrip stopverf-leven. Een aantal maanden geleden heb ik het ook even vermeld. Ikzelf heb jarenlang een christelijk leven als een stopverf-leven gezien. Er zijn voor die ander. Voorzien in diens nood. Jezelf wegcijferen omdat die ander het nodig heeft dat je zijn of haar leven aanvult en opvult. Ik bedacht ooit dat er op mijn begrafenis door heel veel mensen zou worden gezegd: ze heeft voor mij dit gedaan, voor mij is ze dat geweest, toen ik iets nodig had heeft zij dat gegeven……. Dat klonk toen heel nobel en super christelijk. Toch staat er nergens in de Bijbel dat Jezus wil dat ik een stopverf-leven leid.
Natuurlijk zal Jezus straks vragen wat ik voor die ander heb gedaan. Zat die gevangen en ben ik op bezoek geweest? Had die honger en heb ik hem te eten gegeven? Want wat ik voor de minste van mijn medemensen heb gedaan, heb ik voor Hem gedaan.
Er is echter een balans nodig. Hoe ben ik zelf gegroeid? Heb ik het leven geleid zoals het bedoeld was? Als ik terugkijk op mijn leven, ben ik dan aan leven toegekomen? Of heb ik alleen als stopverf gefunctioneerd voor anderen? Heb ik ‘das Leben der Anderen’ gefaciliteerd ten koste van mijn eigen levensdoel?
Ook ik heb het leven gekregen van God. Ook ik ben geschapen om er te zijn op deze wereld. Ook ik ben bedoeld om een relatie met God te hebben. God is een God van relaties. Hij heeft Adam geschapen om een relatie te hebben. In de avond kwam God een wandelingetje maken met Adam. Hij vroeg niet: “Wat heb je nodig?” om dat in te vullen en weer te verdwijnen. Nee, God besprak de dag met Adam en kuierde. In het Zuid-Afrikaans betekent dat samen praten. Bij ons betekent dat wandelen. Hoe mooi dat onze God in de avond met Adam kuierde door de Hof van Eden.
God schiep Eva om een relatie te hebben met Adam. Dat miste Adam verschrikkelijk, ondanks alle dieren om hem heen. Eva was geen stopverf voor Adam, al wordt ze dan de hulp genoemd die bij hem past. Het woord hulp is hetzelfde woord dat ook wordt gebruikt voor de Heilige Geest. En zoals we weten, kunnen we een relatie hebben met de Heilige Geest. Die Geest is geen stopverf om ons leven aan te vullen. Hij tilt ons leven op een hoger niveau omdat Hij zelf heel veel te bieden heeft. Niemand zal het in zijn hoofd halen om de Heilige Geest stopverf te noemen. Dat zouden we heel oneerbiedig vinden.
Zo is het ook fout om jezelf als stopverf te zien. We zullen de balans moeten zoeken tussen een relatie met die ander èn in diens noden voorzien. Het gaat vooral om het hóúden van die ander. Jezus vraagt ons van die ander evenveel te houden als van onszelf. Om die ander zo te behandelen als wijzelf behandeld willen worden. Als dat het geval is, is het vanzelfsprekend om zo mogelijk in diens noden te voorzien. Het is echter niet vanzelfsprekend om alles op te vullen wat die ander opgevuld wil hebben. We zijn geen stopverf. Ik denk dat we zelfs geen stopverf-leven mógen leiden. Egoïsme past niet bij een christen. maar een zwalkend stopverf-leven zonder eigen doel ook niet.
We zijn allemaal geschapen om te leven met God. Hoewel we niet meer letterlijk kuieren met God, is dat wèl waar we voor geschapen zijn. We mogen tot ons doel komen. Dan zijn we mèns, de kroon op Gods schepping.
