Licht is een voor de hand liggend thema in deze donkere decembermaand. Kerstmis is niet voor niets een lichtjesfeest. Ook het Chanoekafeest van de Joden valt in deze maand en is eveneens een feest van licht.
Nu hebben wij net weer het lichtsnoer opgehangen voor het achterraam. Daar hebben we geen gordijnen, dus in de winter is dat ’s avonds een groot donker gat. Terwijl ik dit schrijf is het midden op de dag. De zon schijnt zowaar even en het licht valt heerlijk in de huiskamer. De lichtjes voor het raam hebben geen functie op dit moment en hebben we uitgedaan. Alles oogt ook zonder de lichtjes vriendelijk, vredig en rustig. Een perfecte dag!
Veel mensen leiden zo’n perfect leven. Alles klopt! Er is genoeg geld, er zijn mooie mensen om hen heen, het leven lacht hen toe. Geen extra lichtjes nodig. De bling bling schijnt al genoeg. Bij evangelisatie hoor je dan vriendelijk “Dank u wel, maar ik heb Jezus niet nodig in mijn leven. Mijn leven is compleet zonder hem.”
Zou het daarom zijn dat Jezus zegt dat Hij is gekomen om het verlorene te zoeken? De mensen die iets of iemand verloren zijn of zich zelf verloren weten, zullen nooit zo reageren. Zij worden heel boos wanneer je begint over Jezus óf reageren geïnteresseerd. Zij leven niet in dat geweldige wereldse licht van een perfect leven. Bij hen is moeite en verdriet. Het leven laat zijn donkere kanten zien. Zoals ons achterraam in de avond een groot donker gat kan zijn in plaats van de zee van licht die het nu is.
Het licht schijnt het meest helder tegen een inktzwarte achtergrond. Dan spat het vanuit de duisternis naar je toe. De bekeringen die we zien bij gevangenen, verslaafden, mensen bij wie het leven zijn donkere kanten ten toon spreidt, zijn daarom vaak heel intens. Zo mooi om te zien hoe iemand letterlijk vanuit de duisternis in het licht treedt. De vreugde is dan intens. De dankbaarheid is enorm. De getuigenis is niet te stuiten. In een programma als De Verandering zag je veel mensen bij wie zo’n verandering had plaatsgevonden. Vanuit de duisternis in het geweldige licht van Jezus. Een verademing!
Maar ook wanneer alles om je heen niet alleen maar duister is, heb je Jezus nodig. Je ziet pas het verschil tussen het licht van Jezus en het licht van de wereld als je Jezus leert kennen.
Vroeger had je de uitdrukking “schijnheilige”. Dat was een eretitel. Dan schijnt het licht en de glans van God op je gezicht. Zoals het gezicht van Mozes het licht en de glans van God weerspiegelde na zijn dagen op de berg in Gods aanwezigheid. Zo waren er kort na Jezus’ bestaan op aarde ook mensen door wie als heiligen Zijn licht en glans van hun gezicht scheen. Denk aan Stefanus. Het licht spatte eraf. Hij was één van de schijnheiligen in die tijd.
In de loop der eeuwen is de betekenis van het woord “schijnheilig” veranderd. Tegenwoordig is het verre van positief als je schijnheilig wordt genoemd. Toch hebben we ook in onze tijd schijnheiligen nodig. Mensen van wie het licht van Jezus afspat. Jezus heeft in Johannes 8 gezegd: “Ik ben het licht der wereld; wie Mij volgt, zal beslist niet in de duisternis wandelen, maar zal het licht van het leven hebben.” Dat licht van het leven, Jezus, is anders dan het licht dat we in de wereld ervaren. Het is intenser en zuiverder. Als we dát licht weerspiegelen, schijnt het toch anders.
We hoeven als schijnheiligen niet op alle momenten intens en heel fel te branden. Soms lukt dat en dat is geweldig. Soms lukt dat wat minder. Maar ook als ons licht slechts een kaarsvlammetje lijkt dat flakkert, zijn we schijnheiligen. In een oude kerstliturgie voor kleuters uit 1949 had mijn moeder het versje opgenomen:
Jezus zegt dat Hij hier van ons verwacht,
Dat wij zijn als kaarsjes brandend in de nacht.
En Hij wil dat ieder tot Zijn ere schijn,
Jij in jouw klein hoekje en ik in ’t mijn!
Zo leefde ze ook. Niet opvallend of spectaculair. Maar in haar eigen hoekje, scheen ze tot Zijn eer. Toen zij onverwachts overleed, heb ik mijn vader dát versje aangereikt om in zijn toespraak te gebruiken.
Als we allemaal in ons eigen kleine hoekje schijnen als schijnheiligen, is het nooit meer helemaal donker! Dan ziet iedereen dat Jezus het licht der wereld is!
